De Panos-reflex
16 februari 2012
In De Ochtend heeft (de allerbeste radioreportagemaker van het moment) Lauwke Vandendriessche laten horen waar het in Griekenland en in Europa (en dus ook bij ons) écht over gaat. Ik heb zelden zo’n simpel alarmsignaal gehoord; zelden zulke snijdende kritiek op ons wijd verbeid status quo-denken. Het is een must, die reportage[1].
Kort gezegd: Panos is een jonge ingenieur die met vrouw en kind Griekenland verlaat, emigreert naar Canada. Zijn ouders vragen hem om te blijven; Canada is zo ver, en het is er koud. Maar Panos vertrekt. In Griekenland en in Europa, zegt hij, is geen toekomst meer. Tja…
Ik vrees dat dat hét punt wordt. Is er hier (Griekenland, maar nadien andere zuiderse Europese landen; België is daar helaas ook bij) nog ruimte voor welvaart?
In die zin was ook de Terzake-reportage[2] over de bijeenkomst van een groot aantal bedrijfsleiders zeer revelerend. John Rambo Crombez was daar langs geweest: na afloop bleek uit een ter plekke gehouden peiling dat de sfeer onder nul was gezakt. Reactie JR Crombez? ‘Dat is normaal…’ JR zag niet direct een probleem…
Dat heet ontkenningsgedrag, het typeert de socialisten ten voeten uit. En inderdaad, net omdat we met een door de socialisten gegijzelde regering zitten , is ons risico om de Griekse weg op te gaan des te reëler. Per slot van rekening is het Griekse frauderen van de rekeningen niet zoveel verschillend van ons ontkennen van de werkelijkheid.
Dat Grieks probleem heeft veel minder met de bankencrisis van doen dan met wantrouwen ten gronde in het ‘systeem’, de democratie. In Griekenland hebben diegenen die de democratie bezetten (merk op dat ook daar ongeacht de partij politieke dynastieën een zeer bekend fenomeen zijn) ervoor gezorgd dat die democratie geen problemen meer oplost, maar ze net veroorzaakt. Ook in Griekenland heeft belasting betalen niet zoveel zin omdat, zoals bij ons, iedereen weet/denkt dat dat toch niets oplevert. Belasting betalen doen alleen zij die niet anders kunnen, maar de geringste kans om die belasting te ontlopen – zie De Leeuw – wordt benut. Zonder enige morele consideratie.
En dat is logisch, want er is geen value for money. Wat voor zin heeft het als je weetdat je in ruil voor je gegeven geld niet zoveel terugkrijgt. Hier speelt rechtvaardigheidsgevoel, pur et simple.
Fiscaal specialist Michel Maus heeft daarover deze week lucide dingen gezegd. Om rechtvaardig te zijn, moet het systeem versimpelen, en kunnen de tarieven verlagen (want velen die nu géén belasting betalen, betalen op dat moment wél) . Wat ik zeker als journalist aan Maus zou vragen, is: ziet u dat (met deze regering) gebeuren? Maar die vraag ben ik nergens tegengekomen.
In De Morgen lezen we wel: “Ik ben aan de slag gegaan als expert op het kabinet van staatssecretaris voor Fraudebestrijding John Crombez (sp.a). Maar na anderhalve maand heb ik de handdoek in de ring gegooid” Want “ik had al snel de indruk dat men te agressief te werk wilde gaan. Er bestaat ook zoiets als de rechtsbescherming van wie door de fiscus onder vuur wordt genomen.“
U leest het goed. Maus stelt dus vast dat de onrechtvaardigheid van het systeem dreigt vervangen te worden door andere onrechtvaardigheid, zeg maar willekeur. Want JR Crombez geeft wel toe begrip te hebben voor mensen die frauderen (ze hebben de keuze tussen dat en het faillissement), maar de vraag is dan: wie bepaalt waar dat begrip eindigt? Wie bepaalt waar wordt binnengevallen, en waar niet? Ergens een anonieme ambtenaar? Of nog erger: JR Crombez zelf?
De Grieks-Europese crisis leert twee dingen: staten kunnen wél failliet gaan. Dat is anders dan jarenlang gedacht, en vandaar ook de vele leningen, zelfs toen men al lang wist dat Griekenland zijn boekhouding vervalste. En een nog belangrijker les is dat niet alleen de economie of de cijfers bepalen of het met een land goed gaat of niet. Bepalend is de gezondheid van het politiek, sociaal, economisch weefsel. Let out. Kijk naar Zwitserland, het enige land dat ons voorafgaat in loonkosten. Maar daar is ook een overheidsbeslag van geen 30%. De welvaart die daar gegenereerd wordt door de uithangborden vindt zijn weg naar de rest van de Zwitserse samenleving.
Helaas kunnen wij dat dus niet zeggen. Bij ons squeeze-t men de middle, blijft men de citroenen uitpersen. En dan worden mensen slim. Lincoln wist dat al. You may fool all the people some of the time, you can even fool some of the people all of the time, but you cannot fool all of the people all the time.Ultiem keren ze zich af, en ze vertrekken. Het is de letterlijke invulling van Verhofstadts ‘uit de staat treden’ uit zijn Burgermanifest.
Helaas doet de partij van bovenvermeld auteur driftig mee aan het uit de staatjagen. Ook door belastingen – Maus wijst op parallellen tussen België en, jawel, Griekenland – die ofwel niet worden geïnd wegens ontdoken en/of ontweken, ofwel worden ze wél geïnd (bij diegenen die er niet van tussen kunnen) maar worden ze nadien totaal ondoelmatig gebruikt. Finaal keert iedereen zich daar van af. Te beginnen met de slimsten, snelsten, besten.
Zoals Panos. Die het wel zal maken in het koude Canada. Ik wens hem veel geluk. Al is dat doodjammer natuurlijk voor wie achterblijft. Panos had met zijn talenten zonder twijfel Griekenland vooruit kunnen helpen. Helaas dus… Weldra vinden we overal in de wereld talloze talentrijke ondernemende Grieken, behalve in Griekenland.
En dat zou allemaal nog zo erg niet zijn als nog niet zo lang geleden een twintiger die mij ongelooflijk dierbaar is, mij vroeg: wat doe ik het best, hier blijven of vertrekken? Ik heb geantwoord: ge moet blijven. Maar ik weet niet zeker of ze altijd doen wat vader zegt.
Tweets
07 februari 2012
Twitter is interessant. Af en toe verneem je iets wat je nog niet wist, soms is er een echte discussie, vaak is het om te lachen. De rest van de keren is het gewoon… wat het is. Als ik naar aanleiding van mijn N-VA-lijsttrekkerschap in Gent ene Albert van België lees met “Zolang @sthbracke geen burgemeester van Laken wordt, is alles in orde”, dat vind ik dat geestig.
Maar het leukst vond ik “de gentenaars vragen van u dat ge ergens anders gaat wonen, Siegfried” van iemand die mij totaal onbekend is, maar uit andere tweets leid ik af dat de betrokkene niet echt aan onze zijde staat; ze is geen fan, ze staat aan de linkerzijde. Tja, we kunnen niet alles en iedereen winnen..
Toch is dit geestig, omdat dat ene zinnetje tegelijk typerend extreem-rechts en typerend links is. Dat is er nu net zo leuk aan. Want dit is enerzijds het bekende Aanpassen of Opkrassen, van een partij waarmee ik niets van doen wil hebben, maar komend uit.. een onverwachte hoek waarmee ik evenmin iets wil te maken hebben.
Ik zie mij trouwens al vertrekken/terugkeren. Waar naartoe? Naar de velden buiten de stad? Om er handenarbeid te doen? En als ik weg ben, wordt dan mijn huis opgeëist, en toebedeeld aan een door het regime aanbeden gelijkekansen-bewoner? (Het is een idee om de woonproblematiek op te lossen…)
En net voor ik vertrek, krijg ik dan ook een merkteken ingebrand? Kwestie van niet stilletjes te kunnen terugkeren, en alsnog mee te doen aan die verrekte verkiezingen…
Dit is de WIJ-ZIJ, die Hugo Claus ook zo handig weet te gebruiken in het onvolprezen De Geruchten. Dit is een variant ook op het bekende ‘Wij zeggen wat U denkt’, wat, om het even door wie dat wordt uitgesproken, altijd betekent: wij zeggen wat u behoort te denken.
Ik lach daarmee. Veel meer is daar ook niet mee te doen. Moeten we vooral allemaal blijven doen, ook met onszelf. Ook de komiek Bert Kruismans moet meer lachen. Ik doe dat ook met hem, zelfs en meestal als hij niets grappigs vertelt.
Ik kan trouwens heel goed begrijpen dat Bert (ik beluister elke maandag zijn Café Serré op RTBF-radio) zegt wat zijn publiek graag hoort. Maar zelf moet hij natuurlijk wel kritisch en alert blijven. Helaas… Toen in De Rechtzetting (laatste bladzijde van De Morgen waar ter verstrooiing van de lezer allerlei berichten worden verzonnen) werd gemeld dat ik voor de regionale televisiezender AVS een talkshow ging doen met daarin gesprekken met politieke tegenstanders, schoot Bert op Twitter uit zijn krammen. Maakte de vergelijking met Poetin en Berlusconi. Tja…
Komt ervan als de gedachten niet meer geheel en al vrij zijn. Dan is het écht om te lachen.