En nu serieus…
09 juni 2007
Dit zijn voor mij de zoveelste verkiezingen die ik als journalist van heel dichtbij volg. En het zal wel een afwijking zijn, maar blijft het eindeloos boeien. Wat wil zeggen dat er geen sprake is van een déjà vu. Integendeel. Veel jamais vus!
Nooit gezien hoe de verkiezingen exclusief gaan waarover ze niet gaan. Kamer en senaat zijn verworden tot tool, middel. Het aanwijzen van 150 Kamerleden en 40 senatoren is totaal niet aan de orde. Wie op twee of drie staat op de lijsten, en dus vaak effectief verkozen wordt, krijgt geen greintje aandacht. De verkiezingen gaan over (alfabetisch) Leterme, Vande Lanotte en Verhofstadt. Punt uit.
Nooit gezien ook hoe er, met name in Wallonië, tussen de kopstukken wordt geruzied. En voor alle duidelijkheid: ruzie behoort tot de politiek als zon bij de zee, maar dit is meer. Vaak worden er in de politiek ruzies gespeeld. Het zijn vaak great pretenders. Maar dit is meer. Dit is echt. Hier worden wonden geslagen die – anders dus dan anders – morgen helemaal vergeten zullen zijn.
Nooit gezien hoe emotioneel onze toppolitici betrokken zijn. Hoe ze bijvoorbeeld beseffen dat er gigantisch veel kan misgaan bij een televisie-optreden, en daar bepaald zenuwachtig van worden. Normaal gezien delen zij de lakens uit; als ze afhangen van formats en programma’s, geven ze een deel controle uit handen, en – mijn god ! – het zijn allemaal rusteloze controlefreaks.
Daarnaast zijn het natuurlijk ook allemaal mensen, die nooit alles onder controle kunnen houden, die twijfelen en onzeker zijn. En daar krijg je als programmamaker mee te maken. Als ik ooit mijn herinneringen neerschrijf, dan zijn er toch wel wat boeiende passages uit 2007.
À propos. Na 10 juni zijn er winnaars en verliezers. Die verliezers mogen binnen hun eigen partijen de rekening verwachten voor het systeem. Als verkiezingen gaan over hooguit twaalf mensen, dan moeten die er mee rekenen dat ze ook de volle verantwoordelijkheid dragen als het mis gaat… Hier en daar, vaak té laat na de uitzending, zijn er aankondigingen gevallen over lange messen, staalhard en vlijmscherp.
Maar ik kan het dus niet laten: ik blijf met een welhaast kinderlijke verwondering kijken naar dat spel om de macht.
Morgen rond een uur of vier-vijf weten we wat de kiezer heeft beslist. Hij zal hard zijn, meedogenloos, oneerlijk maar een kiezer mag dat.
En toch… Is het geen gruwelijke gedachte dat wat er uitkomt misschien helemaal anders is als de dag nadien nog eens mag/moet worden gestemd?
Voor 10 juni wordt onweer voorspeld, en af en toe een bui.
Staatshervorming
05 juni 2007
Het klopt wat Terzake gisteren heeft opgemerkt: in het Groot Debat was de staatshervorming helemaal afwezig. En dat is in meer dan één opzicht merkwaardig.
Al even merkwaardig was overigens de uitleg daarover van de altijd dappere en felle Bart De Wever. De man is – dit geheel terzijde - relatief nieuw aan de top van onze vaderlandse politiek, maar hij is zonder meer een aanwinst; een natuurtalent. Kijk maar eens (het kan via het net) hoe hij gisteren in Laatste Ronde 07 én de lof zong van Johan Vande Lanotte én tegelijk zijn eigen punten heeft gemaakt… Dat kunnen alleen de écht groten.
Diezelfde De Wever dus zegt in Terzake dat het normaal is dat de staatshervorming als thema niet aan bod is gekomen omdat dat maar een middel is en geen doel. En vandaar…
Goede Bart, alles is in de politiek maar middel. De doelstelling van alle politici is in een democratie namelijk altijd en overal dezelfde: het Menselijk Geluk. Alle politiek is erop gericht het leven van zo veel mogelijk mensen zo goed mogelijk te laten zijn. Het debat gaat over de wegen die daartoe leiden.
Om het met het slimme maar verkeerde beeld van De Wever zelf te zeggen: het is juist dat het doel de vakantie in Spanje is, en het middel de autorit naar, maar over Spanje zijn we het eens. Vraag is alleen of we misschien niet beter met een ander voertuig sneller, comfortabeler, makkelijker in Spanje raken. In één dag of in meer dagen. En wat doen we onderweg?
In die zin is de staatshervorming natuurlijk wél een item. Eentje waarop het kartel van De Wever hoog inzet. En ook daarom was dat natuurlijk wél een item.
Anderzijds verbaast het me niet dat dat onbesproken blijft. Dat ligt ook heel moeilijk, en om verschillende redenen.
Om te beginnen klopt het: België is niet één land. Het zijn er drie, indien al geen vier, of zelfs vijf. Er zijn Vlamingen, Walen, Franstalige Brusselaars die met Wallonië liever niet teveel van doen hebben, Brusselse Vlamingen die echt wel grondig verschillen van die uit Gent, Antwerpen of Hasselt, en, ten slotte, ook nog Duitstalige Belgen. Van hen allen zijn deze laatsten allicht nog het meest Belg. (Horum omnium Belgisssimi sunt Teutoni, zoals Caesar al schreef…) Door hun positie, hun meertaligheid, hun geschiedenis.
Maar er is nog. Het staatshervormingsproces heeft er in de voorbije dertig jaar voor gezorgd dat de unificerende factoren tussen al die groepen alsmaar minder rol spelen. Het gevolg alvast aan Vlaamse kant liegt er niet om: heel veel toppolitici - Herman De Croo is een zeldzame uitzondering; Willy Claes ook, maar die staat niet meer op de lijst – zijn feitelijke separatisten. Ze haten Vlaamse Leeuwenvlaggen, maar in hun hoofd bestaat België niet meer.
Ze weten net zo min als de rest van Vlaanderen wat er in het zuiden aan de hand is.
Ja, als ze in de federale regering stappen, dan is dat eventjes weg; la fonction crée ses convictions. Maar de dag dat men weer zichzelf is, excellentie af, is dat helemaal terug.
Ik heb ooit professor staatsrecht Johan Vande Lanotte het einde van België horen uitleggen: het was verrassend hoe eenvoudig dat was. Zonder emotie ook. En heel merkwaardig: het was, op details na, het scenario zoals beschreven in die fameuze (mijn inziens geweldige) rtbf-uitzending…
Er is één element dat België wél samenhoudt: het Vlaams Belang. Omdat niemand met die partij geassocieerd wil worden, is Vlaamse onafhankelijkheid nog een eind af. Vreemd hoe het Vlaams Belang zelf de grootste hinderpaal is om de eigen doelstelling te realiseren. Het Cordon sanitaire als levensader voor de Belgische staat.
Om dus maar te zeggen dat staatshervorming wél een discussiepunt is. Want hervormen in deze is de scheiding voorbereiden. Erg? Vind ik niet, nee. Ook ik ben feitelijk separatist, en, zoals allicht bekend, orangist. Maar ik vind wel dat we een beetje treffelijk uiteen moeten, met manieren. Net daarom dus.